Voor iedereen · Ziekteverzuim
Hoe houd je werk en mantelzorg vol vanuit je talenten?
Jan Hooikammer5 min lezen

Een Nederlandse analyse van 368 wetenschappelijke studies laat zien dat werkende mantelzorgers meer nodig hebben dan aangepaste werkuren. Vooral de rol van leidinggevenden verdient meer aandacht. Dat las ik bij ZigzagHR. Ik gebruik het bericht als achtergrond en schrijf vanuit wat ik in Nederlandse organisaties zie.
Ik kom bij veel organisaties over de vloer en daar hoor ik vaak hetzelfde: het rooster is aangepast en daarna wordt er niet zoveel meer over gesproken.
Dat is jammer. Want zorgen voor één van je ouders of voor je kind met bijzondere zorg doe je niet alleen op de uren dat je thuis bent.
Waarom zijn flexibele uren niet genoeg voor werkende mantelzorgers?
Flexibele uren werken lost wel een gedeelte van het probleem op, maar dat is vaak niet het enige waar een mantelzorger mee zit:
De zorgen van thuis gaan mee naar het werk.
De nachten zijn korter dan ze zouden moeten zijn.
Regelwerk met instanties kunnen vaak alleen geregeld tijdens kantooruren.
Het voelt alsof je je collega's tekortdoet.
Je weet niet of je mag en kunt zeggen hoe zwaar het eigenlijk is.
Geen enkel rooster neemt dat gevoel weg. Maar een leidinggevende die er oog voor heeft, kan het wel een stuk lichter maken.
Hoe begin je op het werk het gesprek over mantelzorg?
Als werkende mantelzorger: wacht niet tot je leidinggevende erover begint.
Een leidinggevende kan niets aanpassen wat hij of zij niet weet, en meestal zie ik dat mensen te lang wachten. Hoe je dat aanpakt, lees je in de blog Hoe bespreek je stress en burn-out met je leidinggevende?
Hoe helpen je talenten om werk en mantelzorg vol te houden?
Wij geloven dat het voor iedereen het prettigste is als je werkt vanuit je kracht en je talenten. Wanneer je veel zorgtaken hebt dan is het nog belangrijker de uren dat je werkt je gemakkelijk af gaan. Jouw Top5 talenten laten zien hoe je van nature denkt en handelt en het gaat vaak bijna vanzelf. Dat is precies wat je nodig hebt als mantelzorger.
Als je thuis veel zorgtaken hebt, is het waardevol om te weten waar je op het werk wel energie van krijgt, want dat werk wil je graag houden.
Maar in elk werk zit ook het risico dat je taken doet die je goed kunt maar je toch zwaar vallen. Dat noemen wij Risico talenten. Dat zijn talenten waar je goed in bent en waar anderen je dus voor vragen. En ongemerkt gaan ze energie kosten. Ik noem ze de sluipmoordenaars: je doet je werk goed, je wordt gewaardeerd en onbewust vraagt het teveel van je sluipt de stress erin.
Heb je thuis al veel op te vangen, dan is een extra project erbij dus echt geen goed idee, ook al kun je het zo goed.
Soms zijn er ook taken die je helemaal niet liggen. Dat betekent niet dat ze onbelangrijk zijn, alleen hoef jij ze niet te doen. Vraag of je ze kunt ruilen met een collega, want in een periode waarin je tank toch al half leeg is, merk je die taken het eerst. Dit zijn je Lage Energie talenten.
Bij TalentDiggers zeggen we: Maximaliseer de Top5 talenten. Balanceer de Risico talenten en minimaliseer de Lage Energie talenten.
Wat kan ik als leidinggevende doen, behalve de uren aanpassen?
Luister in het eerste gesprek vooral en vraag door. De oplossing komt later.
Vraag wat iemand nodig heeft en ga niet zelf invullen wat je denkt dat helpt. Daarmee voorkom je dat je een oplossing aanbiedt voor een probleem dat niet bestaat.
Spreek af wanneer je erop terugkomt. Een zorgsituatie verandert vaak, en wat vorige maand paste, kan nu te weinig zijn.
Kijk welk werk energie kost en welk werk energie geeft. Dan weet je wat je kunt laten staan en wat een ander in het team kan overnemen.
Dat laatste vraagt dat je weet wie in je team waar goed in is. In het Talentportaal zie je als leidinggevende de talenten van je team, en het teambord laat zien wie elkaar aanvult. Coach Jan 24/7, onze digitale coach (AI), denkt dag en nacht met je mee over één medewerker of over het hele team. Wat je met Coach Jan 24/7 bespreekt, ziet de medewerker niet. Andersom zie jij ook niet wat een medewerker in het eigen Dashboard met Coach Jan 24/7 bespreekt.
Wil je weten wat vroeg ingrijpen een organisatie oplevert? Op de themapagina Ziekteverzuim lees je hoe wij daarnaar kijken. Meer over wat je kunt doen voordat iemand uitvalt vind je in de blog Ziekteverzuim verminderen: wat kun je als werkgever doen vóórdat iemand uitvalt?
Hoe herken je dat een werkende mantelzorger overbelast raakt?
Meestal gaat het stapje voor stapje. Een collega die altijd meedacht, reageert korter. Ze zucht als er weer iets bijkomt of ze is aan het eind van de dag helemaal leeg.
Als het gedrag verandert, zegt dat mij meestal iets over de omstandigheden. De talenten zijn er nog, ze komen alleen niet meer uit de verf. Daarom stel ik eerst de vraag wat er speelt, en pas daarna of er iets aan het werk moet veranderen.
Soms zie ik ook dat iemand goed is in het werk, maar dat het niet meer past bij de talenten. Dat verschil beschrijf ik in de blog Goed in je werk, maar past het bij je talenten?
Welk werk geeft een werkende mantelzorger energie, en welk werk niet?
Het rooster aanpassen is de eerste stap. De tweede stap is weten in welk werk iemand echt goed is en er voldoening geeft en welk werk iemand leeg laat lopen. Zonder dat inzicht blijft het gesprek steken bij "het is zwaar", en daar kan niemand iets mee.
Ben je werkende mantelzorger?
Doe dan de Talententest voordat je het gesprek met je leidinggevende aangaat. Het duurt 15 minuten met z92 vragen, en je ziet je Top5 talenten gratis. Dat is het werk dat je juist nu wilt houden. Met de Luxe versie krijg je het volledige Talentprofiel, met ook je Risico talenten en je Lage Energie talenten. Dan kun je concreet zeggen welk extra project je beter even laat liggen en welke taken je met een collega wilt ruilen.
Ben je leidinggevende of HR?
Plan een demo en probeer het Talentportaal veertien dagen uit met je eigen team. Je ziet dan wie taken van een mantelzorger kan overnemen zonder dat het die collega zelf zwaar valt. En Coach Jan 24/7 denkt met je mee over hoe je het gesprek voert en wanneer je erop terugkomt.
Veelgestelde vragen
Moet ik mijn leidinggevende vertellen dat ik mantelzorger ben?
Dat hoeft niet, maar het helpt je bijna altijd. Een leidinggevende kan niets aanpassen wat hij of zij niet weet. Je hoeft niet alles te vertellen over de situatie thuis. Het is genoeg om te zeggen wat er speelt, wat het met je energie doet en wat je nodig hebt. Hoe eerder je het gesprek voert, hoe meer ruimte er is om samen iets te regelen.
Hoe weet ik welk werk ik als mantelzorger beter even kan laten liggen?
Kijk naar je talenten. Werk vanuit je Top5 talenten gaat je makkelijk af en wil je juist nu houden. Werk dat te lang een beroep doet op je Risico talenten laat je leeglopen, ook al doe je het goed. Taken vanuit je Lage Energie talenten organiseer je beter anders, bijvoorbeeld door ze met een collega te ruilen. Met de gratis Talententest zie je in 15 minuten je Top5 talenten. In de Luxe versie zie je ook je Risico talenten en Lage Energie talenten.
Wat doet Coach Jan 24/7 voor de werkende mantelzorger en voor de leidinggevende?
Coach Jan 24/7 (AI) denkt dag en nacht met je mee op basis van het Talentprofiel. Als medewerker bespreek je in je eigen Dashboard bijvoorbeeld hoe je het gesprek met je leidinggevende voorbereidt en welke taken je beter kunt ruilen, zodat je met meer plezier blijft werken in het bedrijf waar je nu werkt. Als leidinggevende vraag je Coach Jan 24/7 in het Talentportaal hoe je het gesprek voert, wanneer je erop terugkomt en wie in het team taken kan overnemen. Wat de medewerker met Coach Jan 24/7 bespreekt, ziet de leidinggevende niet. En andersom ook niet.
Hoe voorkom je uitval bij werkende mantelzorgers?
Plan een nieuw gesprek en vraag wat er veranderd is. Een zorgsituatie verandert vaak, en wat vorige maand paste, kan nu te weinig zijn. Kijk daarna samen welk werk energie geeft en welk werk energie kost. Werk dat iemand leeg laat lopen kan soms tijdelijk naar een collega bij wie die taak wel in de talenten zit. Zo houd je de mantelzorger aan het werk en voorkom je uitval.

Geschreven door Jan Hooikammer
NOLOC-erkend loopbaancoach en oprichter van TalentDiggers. Helpt sinds 2013 mensen en teams werken vanuit talent.




