Voor jezelf · Carrière
Promotie gemist? Kijk naar je talenten voor je opzegt
Jan Hooikammer5 min lezen

Promotie gemist? Kijk eerst naar je talenten voor je opzegt
Je hebt de promotie niet gekregen, je collega wel. Je feliciteert haar, je lacht en onderweg naar huis zit er een steen in je maag. Het eerste wat dan vaak door je hoofd gaat: ik loop achter, tijd voor iets anders.
Een coach schrijft in Fast Company dat je niet moet opzeggen voordat je naar je jaloezie hebt gekeken. Het artikel komt uit de Verenigde Staten, maar in de praktijk kom ik het ook tegen. Mensen voelen die steek, schamen zich er voor, trekken zich terug of gaan op zoek naar een andere baan.
Dit is jammer want hier zitten juist kansen.
Is dit jaloezie of afgunst?
Strikt genomen is het afgunst. Bij jaloezie ben je bang iets kwijt te raken, bij afgunst wil je wat een ander heeft. In gewoon Nederlands zeggen we allebei jaloezie, dus dat doe ik hier ook.
Het artikel zegt dat dit een gevoel is dat bijna iedereen kent en dat we het vaak wegdrukken, juist omdat er schaamte aan vastzit. Dat snap ik. Als jij zorgvuldig werkt en graag meedenkt, geef je niet snel toe dat je een collega iets misgunt.
Maar als je het wegdrukt, dan mis je een belangrijk onderdeel van persoonlijke groei.
Waarom is opzeggen na een gemiste promotie vaak te vroeg?
De schrijver noemt het "premature game switching". Je ziet een ander winnen in het spel dat jij speelt, je denkt dat je zelf niet gaat winnen en je stapt over op een ander spel. Dat voelt als aanpakken. Iets doen voelt altijd beter dan niets doen.
Het risico is dat je vertrekt voordat je weet wat je eigenlijk zocht. Het artikel wijst ook op mimetisch verlangen, een begrip van de filosoof René Girard: we willen vaak wat de mensen om ons heen willen. Je scrolt langs elke nieuwe functie van iedereen die je ooit hebt ontmoet.
Dan helpt het om te weten of je iets wilt omdat het bij jou past of omdat het zichtbaar is bij een ander. Hoe je die keuze maakt, lees je ook in Kies je je werk op salaris of op je talenten?
Waar ben je precies jaloers op bij je collega?
Dat is de vraag waar het om draait: wat gun je je collega niet? Neem er de tijd voor, want het kan van alles zijn:
➡️ De titel of het salaris.
➡️ Het werk zelf: de klanten, de projecten of het denkwerk.
➡️ De vrijheid om het op haar eigen manier te doen.
➡️ De waardering die ze krijgt van de mensen om haar heen.
Ik merk dat mensen hier vaak verrast door zijn. Ze dachten dat het om de promotie ging en het blijkt de vrijheid te zijn. Of andersom.
Een tip: vraag jezelf af of je het werk achter die promotie ook op een gewone maandagochtend wilt doen. Aarzel je? Dan wil je misschien vooral de erkenning of de titel, en dat is een ander verlangen dan het werk zelf.
Wat zegt je jaloezie over je talenten?
Je Top5 talenten zijn hoe je van nature denkt en handelt. Omdat het zo vanzelf gaat, denk je snel: dat kan iedereen maar dat is niet zo.
Jaloezie op het werk van een collega kan betekenen dat een Top5 talent van jou te weinig ruimte krijgt. Neem iemand met Planner, Organisator en Strateeg in de Top5. Die combinatie past vaak in een aansturende rol. Als zij jaloers is op de collega die het team mag leiden, kan dat een aanwijzing zijn. Het hoeft niet, maar het is wel de moeite van het uitzoeken waard.
Wees ook alert op je Risico talenten, nummer 6 tot en met 10. Ze lijken op Top5 talenten, je kunt er goed in worden en anderen vragen je ervoor. Ongemerkt kosten ze energie. Ik noem ze de sluipmoordenaars. Als je jaloers bent op werk dat vooral een beroep doet op zo'n Risico talent, wil je misschien iets wat je op termijn leegzuigt.
En als de promotie vooral uit taken bestaat die bij je Lage Energie talenten horen? Dan verlang je waarschijnlijk naar de titel, terwijl het werk je energie gaat kosten. Over dat verschil gaat ook de blog Goed in je werk, maar past het bij je talenten?
Blijven of vertrekken: past je werk bij je talenten?
Het hangt ervan af. Als je weet wat je wilt, zijn er grofweg twee uitkomsten:
Wat je wilt kan bij je huidige werkgever. Je functie kan anders, je krijgt andere taken of er komt ruimte voor een volgende stap.
Wat je wilt kan niet bij de organisatie waar je nu werkt . De rol is er niet, of hij is bezet voor langere tijd.
Bij de eerste uitkomst praat je met je leidinggevende, want die kan pas meedenken als je zegt wat je wilt. Een open vraag werkt goed: "Ik merk dat ik energie krijg van dit soort werk. Welke ruimte is er om daar meer van te doen?" Zo'n vraag nodigt uit om mee te denken, en daardoor krijg je sneller een antwoord dan met een verwijt.
Bij de tweede uitkomst is een andere werkgever of een andere rol een serieuze optie. Dan heb je tenminste een reden die je kunt uitleggen. Meer over dit soort loopbaanvragen vind je op de pagina Carrière.
Wat doe je met je jaloezie na een gemiste promotie?
Zie je jaloezie op de collega met promotie als een signaal. Vaak zegt het dus iets over je talenten. Ken je je Top5 talenten, dan kun je nagaan of ze passen bij de functie die je collega net heeft gekregen.
Passen ze er niet bij? Dan weet je dat je die promotie eigenlijk niet zoekt. Jouw gevoel van jaloezie wordt vaak kleiner zodra je weet wat je wel wilt.
Passen ze er wel bij, maar krijgen ze nu te weinig ruimte? Dan weet je ook waar je mee aan de slag kunt. Met je leidinggevende, of met een volgende stap.
Ken je je Top5 talenten nog niet? Begin dan met de Talententest. In een coachingsgesprek bij TalentDiggers kijken we samen wat je jaloezie je vertelt en welke stap daarbij past.
Veelgestelde vragen
Is het normaal om jaloers te zijn op een collega?
Ja, bijna iedereen kent dat gevoel. Omdat er schaamte aan vastzit, drukken veel mensen het weg. Toch kan jaloezie een nuttig signaal zijn. Het laat vaak zien wat je zelf mist in je werk, zoals meer vrijheid, ander werk of erkenning.
Wat doe je als je de promotie niet hebt gekregen?
Neem eerst de tijd voordat je een besluit neemt. Kijk waar je teleurstelling of jaloezie precies over gaat: de titel, het salaris, het werk zelf of de waardering. Daarna kun je met je leidinggevende bespreken welke ruimte er is voor werk dat bij je past. Dat werkt beter dan meteen opzeggen.
Moet je opzeggen als je collega promotie krijgt?
Meestal niet. Wie direct vertrekt, weet vaak nog niet wat hij eigenlijk zocht. Zoek eerst uit wat je wilt en of dat bij je huidige werkgever kan. Kan dat niet, omdat de rol er niet is of lang bezet blijft, dan is een andere werkgever een serieuze optie met een reden die je kunt uitleggen.
Hoe weet je of een promotie bij je talenten past?
Leg de taken van de nieuwe functie naast je Top5 talenten. Die laten zien hoe je van nature denkt en handelt. Vraagt de functie vooral om je Risico talenten, dan kan het werk je op termijn laten leeglopen. Vraagt de functie om je Lage Energie talenten, dan zoek je waarschijnlijk vooral de titel. Met de Talententest van TalentDiggers ontdek je je talenten.

Geschreven door Jan Hooikammer
NOLOC-erkend loopbaancoach en oprichter van TalentDiggers. Helpt sinds 2013 mensen en teams werken vanuit talent.




