Waarom is veranderen zo moeilijk? En hoe lukt dat wel?

Waarom is veranderen zo moeilijk? En hoe lukt het wel?

Veranderen is moeilijk. Als de borden in je keuken al jaren op dezelfde plek staan en je zet ze in een andere kast, dan loop je vooral in het begin onbewust naar de oude kast om een bord te pakken.

Waarom is veranderen zo moeilijk? Omdat we gewend zijn om dingen op een bepaalde manier te doen. Ons gedrag gaat vaak automatisch, verandering kost extra moeite en onze omgeving helpt niet altijd mee.

Als je gewend bent om iets op een bepaalde manier te doen, is het moeilijk om het ineens anders te doen.

Wat maakt veranderen nu zo lastig?

1. In onze hersenen werken bewuste en automatische processen. Enerzijds maken we bewuste keuzes. Anderzijds hebben we te maken met gewoontegedrag. Ons brein maakt graag gebruik van gewoontes. Handelingen die we vaak herhalen, gaan steeds meer automatisch. Daardoor hoeven we er minder bewust over na te denken. Als we iets willen veranderen, vraagt dat juist extra aandacht en inspanning.

2. Veranderen is ook lastig omdat we de neiging hebben om pijn, ongemak en verlies te voorkomen. Dit belemmert vaak onze motivatie om te leren en te experimenteren. Er wordt heel gemakkelijk gezegd: 'Fouten maken mag.' Maar toch horen we een interne stem die ons waarschuwt: 'Fouten maken is gewoon fout. Dus niet doen.'

3. Onze omgeving werkt niet altijd mee. Dit betreft zowel de fysieke als de sociale omgeving. Jij wilt wel veranderen, maar de omstandigheden waarin je leeft blijven gelijk. Je wilt graag een andere baan, maar je zit in een heel fijn team. Of je vrienden begrijpen niet waarom jij jouw goedbetaalde baan op het spel zet.

De mythe van 21 dagen

Hoe lang duurt het om je leven te veranderen? Hoe lang duurt het om een nieuwe gewoonte aan te leren? Er circuleert de mythe dat je 21 dagen nodig hebt om een nieuwe gewoonte aan te leren.

Deze theorie wordt vaak teruggevoerd op de ervaringen van dr. Maxwell Maltz, een plastisch chirurg in de jaren 50 van de vorige eeuw. Hij merkte dat patiënten na een operatie tijd nodig hadden om te wennen aan hun veranderde uiterlijk. Daarbij noemde hij een periode van ongeveer 21 dagen.

Vervolgens ging hij zelf ook letten op veranderingen in zijn leven, zoals nieuwe gewoontes en hoe lang het duurde voordat hij eraan gewend was. Zijn ervaringen beschreef hij in zijn boek Psycho-Cybernetics.

Het idee van 21 dagen werd vervolgens populair in zelfhulpboeken en artikelen over gedragsverandering.

Niet vreemd: een goed voornemen lijkt immers beter haalbaar als je weet dat je over drie weken elke morgen om 7 uur fit naast je bed staat en vervolgens na een goed ontbijt automatisch de fiets pakt naar je werk in plaats van de auto.

Hoe lang duurt het om een nieuwe gewoonte aan te leren?

Maar in de praktijk duurt het meestal langer om een nieuwe gewoonte aan te leren.

Uit een studie uit 2009 van gezondheidspsycholoog Phillippa Lally blijkt dat het in het onderzoek rond de 66 dagen duurde voordat nieuw gedrag automatisch werd. Dit was de middelste uitkomst, geen vaste termijn.

Denk hierbij aan gewoontes als water drinken bij de lunch of dagelijks een kwartiertje bewegen.

Bij sommigen ging dat sneller, terwijl anderen veel langer nodig hadden. De berekende uitkomsten liepen uiteen van 18 tot 254 dagen. Dat is ruim 8 maanden!

Er bestaat dus geen vaste termijn waarin je een nieuwe gewoonte aanleert. Hoe lang het duurt, verschilt per persoon en per gewoonte.

Daarbij is het belangrijk om te weten dat dit onderzoek ging over relatief eenvoudige dagelijkse gewoontes. Een grote verandering in je werk of loopbaan kan veel meer vragen dan het aanleren van één nieuwe gewoonte.

Het gaat om dag ÉÉN!

Eigenlijk maakt het helemaal niet uit hoeveel dagen het kost om een gewoonte te veranderen.

Het belangrijkste is dag ÉÉN!

De start van je nieuwe gewoonte. De dag waarop je besluit dat je een verandering wilt en daar de eerste stap voor zet.

Hoe kun je veranderen? 4 praktische tips

1. Wat wil je? Stel jezelf een concreet doel dat je wilt bereiken. Wil je afvallen? Bepaal dan een haalbaar streefgewicht. Ben je op zoek naar een nieuwe baan? Bepaal binnen welke termijn je dat wilt realiseren en waar jouw baan aan moet voldoen. En blijf realistisch: houd er rekening mee dat je onderweg moet bijstellen. Maak een plan, probeer dingen uit, maak fouten, leer en stuur bij.

2. Maak het klein en concreet. Maak de stappen om je doel te behalen klein en concreet. Een te groot doel kan je afschrikken omdat het niet haalbaar en realistisch lijkt. Deel daarom een groot doel op in kleine onderdelen en bepaal per onderdeel de eerste stap die je op korte termijn kunt zetten.

3. Doen, herhalen en feedback. Blijf oefenen en herhalen. Soms wordt nieuw gedrag na een paar weken vanzelfsprekend, maar het kan ook maanden duren. Het belangrijkste is dat je volhoudt en regelmatig kijkt wat werkt. Ik hanteer voor mijzelf de 24-uursregel: ik zet de eerste stap binnen 24 uur. Vraag ook iemand om je aan te moedigen en feedback te geven. Dit is een van de krachtigste manieren om vol te houden. Iemand die met je meedenkt, je aanmoedigt en je helpt om niet op te geven.

4. Vieren. Beloon je nieuwe gedrag dat gaat leiden tot verandering. Wacht niet tot je je nieuwe gedrag onder de knie hebt, maar vier de vooruitgang. Wees trots op jezelf. Daarmee stimuleer je jezelf om vol te houden totdat je nieuwe gedrag een gewoonte is geworden.

Wat als het een dag niet lukt om te veranderen?

We herkennen dit allemaal: je bent bezig om een nieuwe gewoonte aan te leren en het lukt een dag niet.

Dit is ook onderzocht in het onderzoek van Phillippa Lally. Deelnemers sloegen weleens een dag over waarop ze hun nieuwe gewoonte wilden uitvoeren.

Uit het onderzoek bleek dat het missen van één gelegenheid om het gedrag uit te voeren geen wezenlijke invloed had op de vorming van de gewoonte.

Dat is goed nieuws. Je hoeft dus niet opnieuw te beginnen wanneer het een dag niet lukt.

Als het een dag niet lukt, twijfel dan niet aan jezelf en pak het de volgende dag gewoon weer op.

Hulp nodig om te veranderen?

Zijn er dingen die je wilt veranderen in je werk of loopbaan? Loop je steeds tegen dezelfde patronen aan?

Bij TalentDiggers beginnen we met het ontdekken van je talenten. Want als je weet waar je goed in bent, welke werkzaamheden je energie geven en welke energie kosten, kun je gerichter keuzes maken.

Met de Talententest ontdek je jouw Top5 Talenten. Wil je meer inzicht? Met de Luxe versie ontdek je ook je Risico talenten en Lage Energie talenten.

Daarna kun je met Coach Jan in je Dashboard TalentDiggers onderzoeken welke veranderingen bij jou passen en hoe je de eerste stap zet.

Wil je meer begeleiding? Dan kun je kiezen voor de Talenttraining of een persoonlijk Talentgesprek.

Met de Talenttraining werk je op jouw tijd, in jouw tempo en vanuit jouw eigen omgeving aan je ontwikkeling. Ontdek wat jij wilt vanuit je talenten, bouw verder op de rijkdom van jouw ervaring en combineer dit met jouw drijfveren.

Zo leer je hoe jij jouw plannen kunt omzetten in de praktijk van morgen.

Veranderen is lastig, maar laat je hier niet door weerhouden. Veranderen is een leerproces.

Veranderen kun je leren.